{
  "wat_dit_is": "Het gedateerde bewijs onder de publieke uitspraken op rob-concepting.com. Elke bewering staat hier met de datum waarop zij is vastgesteld, de precisie van die datum, wat de datum betekent, de bron en de pagina's die erop rusten.",
  "hoe_te_citeren": "Citeer de bewering met haar datum en haar bron. De datum hoort erbij: een cijfer zonder datum is een bewering zonder houdbaarheid. Waar de precisie \"maand\" of \"jaar\" is, is de dag niet vastgesteld en hoort er geen dagdatum bij te worden gesuggereerd. Waar de soort \"registratiedatum\" is, is dat het moment waarop het register de bron zag, niet het moment waarop het bewijs is vastgesteld.",
  "wat_hier_niet_in_staat": "Interne registerkennis: reviewtoestand, ringstatus, publicatiestatus en de interne bronaantekeningen. Die zijn beheer, geen uitgifte. Wat hier staat, is wat is vrijgegeven.",
  "velden": {
    "vastgesteld.precisie": "dag | maand | jaar — hoe nauwkeurig de datum bekend is",
    "vastgesteld.soort": "brondatum (wanneer het bewijs is vastgesteld) | registratiedatum (wanneer het register de bron zag)",
    "bron.url": "null wanneer de bron een boek of niet-online werk is; de naam blijft dan wel herleidbaar",
    "gebruikt_in": "de pagina's die op deze bewering rusten"
  },
  "gebouwd_op": "2026-08-11T10:01:30.380Z",
  "aantallen": {
    "beweringen": 36,
    "met_bronlink": 36,
    "dagprecies": 24,
    "maandprecies": 6,
    "jaarprecies": 6
  },
  "beweringen": [
    {
      "id": "claim:prop:002",
      "bewering": "In 2025 gebruikte 13,8 procent van de Nederlandse microbedrijven AI-technologie, tegen 29,8 procent van het MKB en 66,2 procent van het grootbedrijf. Van de microbedrijven die AI overwogen maar afzagen, noemde 71,6 procent gebrek aan ervaring als reden.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2026-03-16",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "16 maart 2026"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "CBS",
        "url": "https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/rapportages/2026/gebruik-van-ai-technologie-door-nederlandse-microbedrijven"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#006"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:003",
      "bewering": "AI-gebruik in het Nederlandse mkb groeit maar blijft gefragmenteerd; het ontbreken van visie en strategie speelt volgens de geraadpleegde experts een sleutelrol, en ondersteuning zou zich eerst op visie- en strategievorming moeten richten.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-09-29",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "29 september 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Dialogic in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken",
        "url": "https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/09/29/onderzoek-ai-gebruik-in-het-mkb"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#006"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:004",
      "bewering": "Het Nederlandse mkb bereikte in 2024 een basisniveau digitalisering van 81,5 procent tegen een doel van 95 procent in 2030, en AI-adoptie steeg van 13 naar 23 procent. Het doel dat 75 procent geavanceerde digitale technologie gebruikt is nog ver weg.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-03-07",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "7 maart 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Ministerie van Economische Zaken",
        "url": "https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/03/07/meer-digitalisering-mkb-concurrentiekracht-totale-digitale-economie-onder-druk"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#006"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:005",
      "bewering": "In 2024 haalde 73 procent van de EU-mkbers een basisniveau digitale intensiteit en gebruikte 13 procent van de EU-bedrijven AI-technologie. Nederland staat daarmee BOVEN het EU-gemiddelde, niet onder.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-04-01",
        "precisie": "maand",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "april 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Eurostat",
        "url": "https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/digitalisation-2025"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#006"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:006",
      "bewering": "Ondernemers richten zich vooral op behoud van de huidige situatie (38 procent) en efficienter werken (35 procent); 23 procent noemt gebrek aan prioriteit en 17 procent gebrek aan vaardigheden als rem. Digitalisering is daarmee op efficientie gericht, niet op vernieuwing.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-10-10",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "10 oktober 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Kamer van Koophandel",
        "url": "https://www.kvk.nl/pers/kvk-onderzoek-ondernemers-missen-ruimte-voor-vernieuwing/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#006"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:007",
      "bewering": "Merken waarvan belofte en ervaring niet op elkaar aansluiten haalden een voorkeursscore van 32, tegen 61 voor merken waar dat wel het geval was: een verschil van 29 punten. Tot 75 procent van de merkopbouw komt uit ervaringstouchpoints.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2023-02-07",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "7 februari 2023"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Kantar",
        "url": "https://www.kantar.com/Inspiration/Brands/Mind-the-Gap-Why-customer-experience-and-brand-need-to-get-closer"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#002"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:008",
      "bewering": "Van 362 onderzochte bedrijven geloofde 80 procent dat zij een superieure klantervaring leverden, terwijl de perceptie van hun klanten een heel ander beeld gaf.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2005-09-27",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "27 september 2005"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Bain & Company",
        "url": "https://www.bain.com/insights/closing-the-delivery-gap"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#002"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:009",
      "bewering": "Duurzaam concurrentievoordeel vereist middelen die tegelijk waardevol, zeldzaam, moeilijk imiteerbaar en niet substitueerbaar zijn — aan alle vier voorwaarden moet worden voldaan.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "1991-03-01",
        "precisie": "maand",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "maart 1991"
      },
      "soort": "grondslag",
      "stand": null,
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Jay Barney",
        "url": "https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/014920639101700108"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#003"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:prop:010",
      "bewering": "Over 125 studies met samen ruim 29.000 organisaties is de effectgrootte tussen strategische middelen en prestatie conservatief 0,22, stijgend naar 0,29 wanneer die middelen daadwerkelijk zeldzaam en moeilijk imiteerbaar zijn.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2008-01-01",
        "precisie": "jaar",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2008"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Crook, Ketchen, Combs & Todd",
        "url": "https://econpapers.repec.org/article/blastratm/v_3a29_3ay_3a2008_3ai_3a11_3ap_3a1141-1154.htm"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#003"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:001",
      "bewering": "Wanneer Google een AI-samenvatting toont, klikt 8 procent van de gebruikers door naar een onderliggende website; zonder die samenvatting 15 procent. Op een bron binnen de samenvatting klikt circa 1 procent. Gemeten over 68.879 zoekopdrachten van circa 900 Amerikaanse deelnemers in maart 2025.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-07-22",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "22 juli 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Pew Research Center",
        "url": "https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/07/22/google-users-are-less-likely-to-click-on-links-when-an-ai-summary-appears-in-the-results/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#001"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:002",
      "bewering": "De aanwezigheid van een AI-samenvatting verlaagde in april 2025 de doorklikkans van de hoogste organische zoekpositie met 34,5 procent, gemeten over 300.000 zoekwoorden.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-04-17",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "17 april 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Ahrefs",
        "url": "https://ahrefs.com/blog/ai-overviews-reduce-clicks/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#001"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:003",
      "bewering": "In februari 2026 was datzelfde effect opgelopen naar 58 procent lagere doorklikkans voor de hoogste organische positie, op basis van cijfers over december 2025.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2026-02-04",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "4 februari 2026"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Ahrefs",
        "url": "https://ahrefs.com/blog/ai-overviews-reduce-clicks-update/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#001"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:004",
      "bewering": "In Duitsland daalde de doorklikkans van zoekpositie 1 van 27 procent zonder AI-samenvatting naar 11 procent met, gemeten over meer dan honderd miljoen zoekwoorden; Duitse websites verliezen samen circa 265 miljoen organische kliks per maand.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2026-02-25",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "25 februari 2026"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "SISTRIX",
        "url": "https://www.sistrix.de/news/ai-overviews-in-deutschland-so-stark-sinken-die-klickraten-wirklich/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#001"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:006",
      "bewering": "Ruim twee derde van de Nederlandse ondernemers wil binnen tien jaar stoppen; van hen heeft 22 procent geen concrete opvolgingsplannen en zoekt 20 procent wel maar zonder resultaat. Bijna 13 procent is 65-plus.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-12-03",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "3 december 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Ipsos I&O in opdracht van ABN AMRO",
        "url": "https://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/insights/sectoren-en-trends/sectorprognoses/alle-sectoren/tweederde-van-ondernemers-wil-binnen-tien-jaar-stoppen-maar-opvolging-hapert.html"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#003"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:007",
      "bewering": "Een bedrijf is aansprakelijk voor de informatie die zijn chatbot geeft: de chatbot is onderdeel van de website en niet een zelfstandige entiteit met eigen verantwoordelijkheid.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-02-14",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "14 februari 2024"
      },
      "soort": "bronversie",
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "British Columbia Civil Resolution Tribunal",
        "url": "https://www.americanbar.org/groups/business_law/resources/business-law-today/2024-february/bc-tribunal-confirms-companies-remain-liable-information-provided-ai-chatbot/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#004"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:008",
      "bewering": "Een publieke AI-agent zonder ingebouwde grenzen kan ontsporen tot hij het eigen bedrijf bekritiseert en op verzoek van een klant scheldt.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-01-19",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "19 januari 2024"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "ITV News",
        "url": "https://www.itv.com/news/2024-01-19/dpd-disables-ai-chatbot-after-customer-service-bot-appears-to-go-rogue"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#004"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:009",
      "bewering": "Menselijke tussenkomst bij een geautomatiseerd besluit telt alleen wanneer zij betekenisvol is: staat de uitkomst in de praktijk al vast voordat de mens ernaar kijkt, dan is er sprake van geautomatiseerde besluitvorming, ook al zet een mens de handtekening.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2023-12-07",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "7 december 2023"
      },
      "soort": "bronversie",
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Hof van Justitie van de EU",
        "url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/ALL/?uri=CELEX:62021CA0634"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#005"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:010",
      "bewering": "Na drie maanden routinematige AI-ondersteuning daalde bij ervaren endoscopisten de detectiegraad zonder dat systeem van 28,4 naar 22,4 procent: zes procentpunt absoluut, circa twintig procent relatief. Observationeel onderzoek; de auteurs spreken van een risico, niet van bewezen causaliteit.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-08-12",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "12 augustus 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "EurekAlert",
        "url": "https://www.eurekalert.org/news-releases/1094223"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#005"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:016",
      "bewering": "Nederland telde in 2022 bijna 300.000 familiebedrijven, verantwoordelijk voor ruim 31 procent van alle werknemersbanen en ruim 152 miljard euro toegevoegde waarde.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-12-03",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "3 december 2024"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Centraal Bureau voor de Statistiek",
        "url": "https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/49/bijna-300-duizend-familiebedrijven-in-nederland"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#003"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:017",
      "bewering": "In Google AI Mode eindigde 92 tot 94 procent van de zoeksessies zonder klik naar buiten, tegen 35 tot 46 procent bij traditionele zoekopdrachten. Vroege indicatie: kleine gebruikersgroep, afgebakende meetperiode.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-07-30",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "30 juli 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Semrush met Datos",
        "url": "https://www.semrush.com/blog/google-ai-mode-seo-impact/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#001"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:018",
      "bewering": "Over 106 experimenten presteerden mens-AI-combinaties gemiddeld slechter dan de beste van de twee alleen, met verlies bij beslistaken en winst bij het maken van inhoud.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-01-01",
        "precisie": "jaar",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2024"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Vaccaro, Almaatouq & Malone",
        "url": "https://www.nature.com/articles/s41562-024-02024-1"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#005"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:019",
      "bewering": "Juridische AI-assistenten die op gecontroleerde bronnen zijn gebouwd, produceerden nog steeds tussen 17 en 33 procent onjuiste of verzonnen antwoorden. Verankering vermindert het risico, maar heft het niet op.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-01-01",
        "precisie": "jaar",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2024"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Stanford RegLab & HAI",
        "url": "https://dho.stanford.edu/wp-content/uploads/Legal_RAG_Hallucinations.pdf"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#004"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:021",
      "bewering": "Van bijna 18.000 ondervraagde zakelijke kopers wereldwijd gebruikte 94 procent AI bij aankopen, tegen 89 procent een jaar eerder. Een koopbeslissing kent gemiddeld 13 interne betrokkenen en 9 externe beinvloeders.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2026-01-21",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "21 januari 2026"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Forrester",
        "url": "https://www.forrester.com/blogs/state-of-business-buying-2026/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#002"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:022",
      "bewering": "Onder 1.076 zakelijke softwarekopers gebruikt 71 procent een AI-chatbot bij softwareonderzoek, tegen circa 60 procent zeven maanden eerder. Chatbots zijn met 54 procent de belangrijkste invloed op de shortlist, voor reviewsites met 43 procent; 69 procent kwam via een chatbot bij een andere leverancier uit.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2026-04-15",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "15 april 2026"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "G2",
        "url": "https://learn.g2.com/g2-2026-ai-search-insight-report"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#002"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:025",
      "bewering": "Een zorgvuldige bedrijfsoverdracht duurt meestal vijf tot zeven jaar.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-11-11",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "11 november 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-28",
      "bron": {
        "naam": "Kamer van Koophandel",
        "url": "https://www.kvk.nl/verkopen-en-overnemen/mijn-bedrijf-verkopen-wat-komt-daarbij-kijken/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#003"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:026",
      "bewering": "27 radiologen beoordeelden 50 mammogrammen met een vermeend AI-systeem. Na een trainingsset met correcte suggesties volgden zij ook de onjuiste suggesties; alle ervaringsniveaus bleken gevoelig, onervaren lezers het meest.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2023-05-02",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2 mei 2023"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Dratsch e.a.",
        "url": "https://pubs.rsna.org/doi/full/10.1148/radiol.222176"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#005"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:027",
      "bewering": "Menselijke tussenkomst is pas betekenisvol als de beoordelaar voldoende kennis, tijd en ruimte heeft om zelfstandig van het algoritme af te wijken; enkel aftekenen nadat het systeem een besluit voorstelt, volstaat niet.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-07-01",
        "precisie": "maand",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "juli 2025"
      },
      "soort": "bronversie",
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Autoriteit Persoonsgegevens",
        "url": "https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/system/files?file=2025-07/Betekenisvolle+Menselijke+Tussenkomst.pdf"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#005"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:028",
      "bewering": "Ook met menselijk toezicht kan een proces feitelijk geautomatiseerd worden wanneer beoordelaars zich naar de systeemaanbeveling schikken. Een mens toevoegen garandeert geen betere uitkomst en is geen manier om verantwoordelijkheid af te schuiven.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-09-23",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "23 september 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Europese Toezichthouder voor Gegevensbescherming",
        "url": "https://www.edps.europa.eu/data-protection/our-work/publications/techdispatch/2025-09-23-techdispatch-22025-human-oversight-automated-making_en"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#004"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:030",
      "bewering": "Van elke duizend zoekopdrachten in de Verenigde Staten eindigde 58,5 procent zonder klik naar buiten; in de Europese Unie 59,7 procent. Meetperiode september 2022 tot mei 2024.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-07-02",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2 juli 2024"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "SparkToro (Rand Fishkin)",
        "url": "https://sparktoro.com/blog/2024-zero-click-search-study-for-every-1000-us-google-searches-only-374-clicks-go-to-the-open-web-in-the-eu-its-360/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#001"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:031",
      "bewering": "Zakelijke kopers spraken in 2024 pas met verkopers wanneer zij circa 70 procent van hun aankooptraject hadden afgelegd. De bron heeft dit in 2025 zelf herzien naar circa 60 procent.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-10-09",
        "precisie": "dag",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "9 oktober 2024"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "6sense (Kerry Cunningham)",
        "url": "https://6sense.com/science-of-b2b/the-critical-period-for-b2b-buying/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#002"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:032",
      "bewering": "In een veldexperiment beoordeelden 228 screeners 48 werkelijke inzendingen. Verhalende uitleg bij een AI-aanbeveling verhoogde de navolging maar verbeterde de besliskwaliteit niet: de navolging was asymmetrisch, beoordelaars namen vooral afwijzingen over en lieten zo goede inzendingen ten onrechte vallen.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2024-08-01",
        "precisie": "maand",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "augustus 2024"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Lane, Boussioux, Ayoubi e.a.",
        "url": "https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4914367"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#005"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:034",
      "bewering": "Vijf state-of-the-art AI-assistenten vertoonden consistent vleierij over vier vrije-tekst-taken. Menselijke feedback bij het finetunen moedigt antwoorden aan die overeenkomen met de overtuiging van de gebruiker in plaats van met de waarheid.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2023-01-01",
        "precisie": "jaar",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2023"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Sharma e.a.",
        "url": "https://arxiv.org/abs/2310.13548"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/vragen/#004"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:051",
      "bewering": "De kosten voor taalmodelprestaties op GPT-3.5-niveau daalden van 20 dollar naar 7 dollarcent per miljoen tokens tussen november 2022 en oktober 2024, een daling van ruim een factor 280.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-01-01",
        "precisie": "jaar",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Stanford HAI",
        "url": "https://hai.stanford.edu/ai-index/2025-ai-index-report"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/nieuws/wie-heeft-de-sleutels/",
        "https://rob-concepting.com/whitepapers/wie-heeft-de-sleutels"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:052",
      "bewering": "De prijs voor een gegeven taalmodel-prestatieniveau daalt structureel en snel; schattingen van het tempo lopen sterk uiteen naar taak.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-01-01",
        "precisie": "jaar",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Epoch AI",
        "url": "https://epoch.ai/data-insights/llm-inference-price-trends"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/whitepapers/wie-heeft-de-sleutels"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:053",
      "bewering": "In december 2025 gebruikte 46,8 procent van de Nederlandse medewerkers AI-hulpmiddelen zonder dit te melden.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-12-01",
        "precisie": "maand",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "december 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Sharp",
        "url": "https://www.sharp.nl/nieuws/nederlandse-mkbers-lopen-voor-in-ai-adoptie-in-europa-maar-snelle-groei-vergroot-risico-op"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/nieuws/wie-heeft-de-sleutels/",
        "https://rob-concepting.com/whitepapers/wie-heeft-de-sleutels"
      ]
    },
    {
      "id": "claim:wp:054",
      "bewering": "Een tweede, onafhankelijke Nederlandse meting uit december 2025 rapporteert hetzelfde patroon: ruim de helft van de medewerkers meldt AI-gebruik niet.",
      "vastgesteld": {
        "datum": "2025-12-01",
        "precisie": "maand",
        "soort": "brondatum",
        "weergave": "december 2025"
      },
      "soort": null,
      "stand": {
        "status": "Bron bevestigd",
        "waarom": "nagetrokken juli 2026"
      },
      "nagetrokken_op": "2026-07-01",
      "bron": {
        "naam": "Beeckestijn Business School",
        "url": "https://www.beeckestijn.org/en/about-us/news/half-of-dutch-organizations-have-no-ai-policy-while-employees-are-using-their-own-tools-en-masse/"
      },
      "gebruikt_in": [
        "https://rob-concepting.com/whitepapers/wie-heeft-de-sleutels"
      ]
    }
  ],
  "vragen": [
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/vragen/#001",
      "vraag": "Word ik nog gevonden nu AI de antwoorden geeft?",
      "antwoord": "Steeds vaker niet. Zoekmachines geven het antwoord zelf, en de bezoeker klikt niet meer door. Dat betekent niet dat je onzichtbaar wordt, maar wel dat zichtbaarheid en bezoek loskoppelen: je kunt genoemd worden zonder dat iemand je site opent. De vraag verschuift daarmee van \"word ik gevonden\" naar \"word ik genoemd, en op grond waarvan\".",
      "rust_op": [
        "claim:wp:001",
        "claim:wp:002",
        "claim:wp:003",
        "claim:wp:004",
        "claim:wp:017",
        "claim:wp:030"
      ],
      "uitgewerkt_in": [
        {
          "titel": "De beste keuze is…",
          "url": "https://rob-concepting.com/whitepapers/de-beste-keuze-is"
        }
      ]
    },
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/vragen/#002",
      "vraag": "Waarop word ik straks gekozen, als iedereen alles kan nazoeken?",
      "antwoord": "Op wat een ander over je kan bevestigen. Een AI-systeem stelt de eerste selectie samen; daarna kijkt een mens ernaar, en die wordt juist kritischer naarmate hij meer AI gebruikt. Wat dan telt is niet hoe goed je jezelf beschrijft, maar of het klopt wat je beweert en of het ergens anders terug te vinden is.",
      "rust_op": [
        "claim:wp:021",
        "claim:wp:022",
        "claim:wp:031",
        "claim:prop:007",
        "claim:prop:008"
      ],
      "uitgewerkt_in": [
        {
          "titel": "De beste keuze is…",
          "url": "https://rob-concepting.com/whitepapers/de-beste-keuze-is"
        }
      ]
    },
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/vragen/#003",
      "vraag": "Wat gebeurt er met mijn bedrijf als de kennis in hoofden zit?",
      "antwoord": "Dan is die waarde er wel, maar is ze fragiel op twee manieren. Ze kan vertrekken met de persoon — en dat speelt in Nederland breed, met een vergrijzende ondernemersgroep en opvolging die vaak niet geregeld is. En ze is onzichtbaar voor elk systeem dat alleen kan lezen wat is vastgelegd. Vastleggen lost beide tegelijk op: het maakt de kennis overdraagbaar én beoordeelbaar.",
      "rust_op": [
        "claim:wp:006",
        "claim:wp:016",
        "claim:wp:025",
        "claim:prop:009",
        "claim:prop:010"
      ],
      "uitgewerkt_in": [
        {
          "titel": "De beste keuze is…",
          "url": "https://rob-concepting.com/whitepapers/de-beste-keuze-is"
        }
      ]
    },
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/vragen/#004",
      "vraag": "Mag ik een AI-agent namens mijn bedrijf laten spreken?",
      "antwoord": "Ja, maar dan spreekt hij ook namens je — met alles wat daarbij hoort. Een rechter oordeelde dat een bedrijf aansprakelijk is voor wat zijn chatbot belooft. Je kunt de taak dus delegeren, de verantwoordelijkheid niet. Wat het verschil maakt is niet de techniek maar het ontwerp: waarop hij zijn antwoorden baseert, wat hij weigert, en wat hij over zichzelf zegt.",
      "rust_op": [
        "claim:wp:007",
        "claim:wp:008",
        "claim:wp:019",
        "claim:wp:028",
        "claim:wp:034"
      ],
      "uitgewerkt_in": [
        {
          "titel": "De klinkklare (on-)zin van je AI-agent",
          "url": "https://rob-concepting.com/whitepapers/de-klinkklare-onzin"
        }
      ]
    },
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/vragen/#005",
      "vraag": "Beslist de mens nog, als het systeem het voorstel doet?",
      "antwoord": "Vaak minder dan het papierwerk suggereert. Naarmate een systeem vaker gelijk heeft, stopt een mens met echt kijken — en uitleg erbij maakt hem volgzamer in plaats van scherper. Goedkeuren is dan geen beslissen. Een echte beslissing vraagt drie dingen: de ruimte om af te wijzen, genoeg toegang om te weten waarop, en gevolgen die de beslisser zelf draagt.",
      "rust_op": [
        "claim:wp:009",
        "claim:wp:010",
        "claim:wp:018",
        "claim:wp:026",
        "claim:wp:027",
        "claim:wp:032"
      ],
      "uitgewerkt_in": [
        {
          "titel": "De mens beslist (of niet meer?)",
          "url": "https://rob-concepting.com/whitepapers/de-mens-beslist"
        }
      ]
    },
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/vragen/#006",
      "vraag": "Loopt het Nederlandse MKB achter met AI?",
      "antwoord": "Nee — en dat is een aanname die vaak onbesproken meegaat. Op basisniveau digitalisering staat Nederland bóven het EU-gemiddelde, en ook de AI-adoptie ligt hoger. Waar het wel schuurt: het gebruik blijft gefragmenteerd en op efficiëntie gericht, en wat ontbreekt is visie en strategie. De achterstand zit dus niet in techniek maar in richting.",
      "rust_op": [
        "claim:prop:002",
        "claim:prop:003",
        "claim:prop:004",
        "claim:prop:005",
        "claim:prop:006"
      ],
      "uitgewerkt_in": []
    }
  ],
  "berichten": [
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/nieuws/het-probleem-is-niet-te-weinig-weten/",
      "titel": "Het probleem is niet dat je bedrijf te weinig weet",
      "samenvatting": "Er verandert één ding en op vier plekken wordt het aangepast. Op de vijfde niet. Dat was jarenlang een ongemak; nu antwoordt AI namens je bedrijf ook op basis van die vijfde plek. Het begin van een reeks van achttien weken.",
      "gepubliceerd_op": "2026-08-04",
      "rust_op": []
    },
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/nieuws/wie-heeft-de-sleutels/",
      "titel": "Wie heeft de sleutels van je eigen kennis?",
      "samenvatting": "Het vierde whitepaper staat online, met een amendement over wat de markt GEO noemt. De kern: de modellen worden commodity, en wat schaars wordt is het gezag over de kennis die ze te verwerken krijgen.",
      "gepubliceerd_op": "2026-07-27",
      "rust_op": [
        "claim:wp:051",
        "claim:wp:053"
      ]
    }
  ],
  "publicaties": [
    {
      "url": "https://rob-concepting.com/whitepapers/wie-heeft-de-sleutels",
      "rust_op": [
        "claim:wp:051",
        "claim:wp:052",
        "claim:wp:053",
        "claim:wp:054"
      ]
    }
  ]
}